Lees voor

Prikkels bij astma

Prikkels bij astma

Bij astma reageren je luchtwegen sterker dan normaal op bepaalde prikkels. Klachten ontstaan vaak na blootstelling aan de prikkels.

Bij astma reageren je luchtwegen sterker dan normaal op bepaalde prikkels. Klachten ontstaan vaak na blootstelling aan de prikkels. Niet iedereen heeft last van dezelfde prikkels. Het is belangrijk om goed te bekijken wanneer de astmaklachten optreden. Je hebt allergische en niet allergische prikkels.

Prikkels bij astma

Wat is het?

Bij astma zijn de luchtwegen gevoeliger dan normaal. Ze reageren sneller op prikkels uit de omgeving, waardoor klachten kunnen ontstaan zoals benauwdheid, hoesten, piepen of een drukkend gevoel op de borst. Deze klachten kunnen direct na blootstelling optreden, maar ook pas uren later.

Prikkels zijn stoffen of omstandigheden die de luchtwegen irriteren of een allergische reactie kunnen uitlokken. Niet iedereen met astma reageert op dezelfde prikkels. Waar de één vooral klachten krijgt van huisstof, kan een ander juist reageren op rook, inspanning of kou. Het is daarom belangrijk om te ontdekken welke prikkels bij jou een rol spelen. Dit helpt om klachten beter te begrijpen en waar mogelijk te verminderen.

Bij astma maken we onderscheid tussen allergische en niet-allergische prikkels.

Allergische prikkels

Allergische prikkels zijn stoffen waar je allergisch voor bent. Je afweersysteem reageert hier te sterk op, waardoor de luchtwegen kunnen ontsteken en vernauwen. Dit wordt ook wel allergisch astma genoemd.

Huisstofmijt

De huisstofmijt is één van de meest voorkomende allergische prikkels bij astma. Het is een microscopisch klein beestje dat leeft in stof en zich vooral thuis bevindt in warme en vochtige plekken zoals matrassen, kussens, tapijten en banken. De klachten worden niet veroorzaakt door de mijt zelf, maar door de uitwerpselen.

Huisstofmijt komt in ieder huis voor, ook als er goed wordt schoongemaakt. Het volledig vermijden is daarom niet mogelijk, maar de hoeveelheid kan wel verminderd worden.

Wat kan helpen:

  • Beddengoed wekelijks wassen op 60 graden
  • Matras en kussen afdekken met speciale hoezen
  • Dagelijks ventileren, vooral in de slaapkamer
  • Luchtvochtigheid in huis rond de 40–50% houden
  • Stofnesten beperken, zoals tapijt en veel textiel in bed

Huisdieren

Huisdieren zoals katten, honden en knaagdieren kunnen ook allergische klachten veroorzaken. Dit komt vooral door huidschilfers, speeksel en urine. Deze deeltjes zijn klein en blijven lang in de lucht of hechten zich aan meubels en kleding.

Bij sommige mensen kan contact met huisdieren direct klachten geven, zoals hoesten of benauwdheid.

Wat kan helpen:

  • Huisdieren niet in de slaapkamer
  • Regelmatig stofzuigen met een HEPA-filter
  • Stoffen meubels en tapijten beperken
  • Handen wassen na contact met dieren

Schimmels

Schimmels groeien vooral op vochtige plekken in huis, zoals badkamers, keukens of ruimtes met condens of lekkage. Ze verspreiden sporen in de lucht die de luchtwegen kunnen prikkelen en astmaklachten kunnen verergeren.

Vocht speelt hierbij een belangrijke rol, omdat schimmels goed groeien in warme en vochtige omgevingen.

Wat kan helpen:

  • Goed ventileren, vooral in natte ruimtes
  • Vochtproblemen en lekkages snel aanpakken
  • Afzuiging gebruiken bij douchen en koken
  • Schimmelplekken tijdig verwijderen

Pollen (hooikoorts)

Pollen van gras, bomen en planten kunnen astmaklachten uitlokken, vooral in het pollenseizoen. Dit komt vaak voor in combinatie met hooikoorts. Klachten kunnen per dag verschillen, afhankelijk van de hoeveelheid pollen in de lucht.

Wat kan helpen:

  • Ramen sluiten bij hoge pollenconcentraties
  • Douchen en haren wassen na buiten zijn
  • Was niet buiten drogen in het pollenseizoen
  • Pollenverwachting volgen en activiteiten daarop aanpassen

 

Niet-allergische prikkels

Niet-allergische prikkels veroorzaken klachten zonder dat er sprake is van een allergie. De luchtwegen reageren hierbij direct op irriterende stoffen of omstandigheden.

Rook en luchtvervuiling

Rook is één van de belangrijkste niet-allergische prikkels bij astma. Dit kan tabaksrook zijn, maar ook rook van houtkachels, barbecues of verkeer. Ook luchtvervuiling zoals fijnstof kan klachten verergeren.

Wat kan helpen:

  • Rook zoveel mogelijk vermijden
  • Niet in rokerige of sterk vervuilde omgevingen verblijven
  • Ventileren op momenten met schone buitenlucht
  • Rookvrije omgeving thuis en op werk afspreken

Geuren en chemische stoffen

Sterke geuren kunnen de luchtwegen irriteren. Denk aan parfum, deodorant, schoonmaakmiddelen, haarlak of verf. Ook koken of klussen kan klachten geven door sterke dampen.

Wat kan helpen:

  • Geurvrije of milde producten gebruiken
  • Sprayproducten vermijden waar mogelijk
  • Goed ventileren bij schoonmaken of klussen
  • Omgeving informeren over gevoeligheid voor geuren

Weer en luchtvochtigheid

Weersomstandigheden kunnen astmaklachten beïnvloeden. Koude lucht, mist, regen en snelle temperatuurwisselingen kunnen de luchtwegen prikkelen. Ook een hoge luchtvochtigheid of juist droge lucht kan klachten geven.

Wat kan helpen:

  • In koude lucht mond en neus beschermen (bijv. sjaal)
  • Inspanning rustig opbouwen bij koud of winderig weer
  • Goed ventileren zonder te vochtige lucht te creëren
  • Activiteiten aanpassen bij extreme weersomstandigheden

Inspanning, stress en emoties

Lichamelijke inspanning kan de ademhaling versnellen en daardoor klachten uitlokken. Ook stress, spanning en emoties kunnen invloed hebben op de ademhaling.

Wat kan helpen:

  • Inspanning rustig opbouwen
  • Eventueel medicatie gebruiken volgens behandelplan
  • Voldoende rustmomenten inbouwen
  • Stress en spanning herkennen en bespreekbaar maken

 

 

Prikkels bij astma verschillen per persoon en kunnen in de loop van de tijd veranderen. Door inzicht te krijgen in jouw persoonlijke prikkels wordt het vaak makkelijker om klachten te herkennen en te verminderen. Samen met een zorgverlener kan gekeken worden welke aanpak het beste bij jou past.

Meer informatie


Ontvang de nieuwsbrief

Iedere maand staat onze nieuwsbrief vol met het laatste nieuws, ervaringsverhalen en verdiepende artikelen over astma. Ontvang jij hem nog niet? Meld je dan hieronder gratis aan.

Steun astmaVereniging Nederland en Davos

Met jouw bijdrage steun je alle 575.000 Nederlanders met (ernstig) astma. VND zet zich in voor ondersteuning van mensen met (ernstig) astma, zodat mensen met astma beter kunnen omgaan met hun aandoening en een betere kwaliteit van leven krijgen.

Doneer