Spirometrie en reversibiliteitstest

Spirometrie is een veelgebruikte longfunctietest voor het diagnosticeren van astma, maar ook voor andere longziekten zoals COPD. De reversibiliteitstest meet de effectiviteit in het gebruik van astmamedicatie op de longfunctie.

Spirometrie

Spirometrie is een veelgebruikte longfunctietest om astma vast te stellen. De test wordt ook gebruikt bij andere longziekten, zoals COPD. Met spirometrie wordt gemeten hoeveel lucht je kunt in- en uitademen en hoe snel dit gebeurt.

De spirometrie wordt uitgevoerd bij de huisarts of op de longfunctieafdeling in het ziekenhuis. Hierbij wordt een spirometer gebruikt die is aangesloten op een mondstuk. Via dit mondstuk adem je in en uit gedurende het onderzoek. Om te voorkomen dat er lucht via de neus ontsnapt, krijg je een neusklem op.

Tijdens de meting adem je eerst diep in. Daarna blaas je zo krachtig en snel mogelijk alle lucht uit je longen. Voor een betrouwbare uitslag wordt de test meestal minimaal drie keer herhaald. De spirometrie duurt ongeveer 10 tot 20 minuten. Wanneer er aanvullend onderzoek wordt gedaan, zoals een reversibiliteitstest, kan het onderzoek in totaal 30 tot 60 minuten duren.

Voorbereiding voorafgaand de spirometrie

Vooraf krijg je instructies over het gebruik van je medicatie. Soms moet je bepaalde luchtwegverwijders tijdelijk stoppen. Dit is afhankelijk van het type medicatie. Je behandelaar geeft hierover duidelijke uitleg.

Daarnaast wordt geadviseerd om:

Geen zware lichamelijke inspanning te doen voorafgaand aan het onderzoek
Geen zware maaltijd te eten
Niet te roken vlak voor het onderzoek

Belangrijke metingen die uit deze longfunctietest worden gehaald zijn:

Forced Expiratory Volume in one second (FEV1)
Dit geeft aan hoeveel lucht je in één seconde kunt uitademen na een diepe inademing.
Forced Vital Capacity (FVC)
Dit geeft aan hoeveel lucht je in totaal kunt uitademen na een diepe inademing.
FEV1/FVC-ratio
Dit geeft aan welk deel van de totale hoeveelheid lucht (vitale capaciteit) je in één seconde kunt uitademen. Deze waarde helpt vaststellen of er sprake is van een luchtwegvernauwing.

De verschillende doeleinden van de spirometrie

Spirometrie wordt gebruikt om:

Vast te stellen of er sprake is van een luchtwegvernauwing en hoe ernstig deze is
De ontwikkeling van de longfunctie te volgen door herhaalde metingen te vergelijken
De effectiviteit van een behandeling te beoordelen (bijvoorbeeld via een reversibiliteitstest)

Reversibiliteitstest

De reversibiliteitstest is een aanvullende meting tijdens een spirometrie. Met deze test wordt onderzocht of een vernauwing van de luchtwegen verbetert na het toedienen van een snelwerkende luchtwegverwijder.

De test begint met een spirometrie. Daarna krijg je een snelwerkende luchtwegverwijder toegediend via een inhalator (meestal met voorzetkamer) of via een vernevelaar. Na ongeveer 10 tot 15 minuten, wanneer de medicatie is ingewerkt, wordt de spirometrie herhaald.

Door de longfunctie vóór en na het gebruik van de medicatie met elkaar te vergelijken, kan de arts beoordelen of er sprake is van reversibele luchtwegvernauwing. Wanneer de FEV1 duidelijk verbetert wijst dit op een omkeerbare vernauwing van de luchtwegen. Dit past bij astma, omdat astma wordt gekenmerkt door een variabele en meestal omkeerbare luchtwegvernauwing.

Op basis van deze resultaten beoordeelt de behandelend arts of de medicatie effect heeft op de longfunctie en of deze past binnen het behandelplan.

Andere longfunctieonderzoeken

Een peakflow meting is een eenvoudige, handige test om de ernst van astma te evalueren en/of veranderingen in de longfunctie te monitoren. Meer over dit onderzoek lees je op de pagina Peakflow meting.

Een FeNO meting geeft informatie over de mate van ontsteking in de luchtwegen. Een hogere waarde kan duiden op een ontsteking in de luchtwegen. Meer over dit onderzoek lees je op de pagina FeNO meting

Wat is een spirometrie?

Spirometrie is een veelgebruikte longfunctietest voor het diagnosticeren van astma, maar ook voor andere longziekten zoals COPD. Het meet de hoeveelheid lucht die je kunt in- en uitademen en de snelheid waarmee dit gebeurt.

De Spirometrie wordt uitgevoerd bij de huisarts of op de longafdeling in het ziekenhuis. Hierbij wordt een spirometer gebruikt die is aangesloten op een mondstuk. Tijdens de test adem je in en uit via dit mondstuk. Om te voorkomen dat er lucht via je neus ontsnapt, draag je gedurende de test een neusklem. Tijdens de test wordt je gevraagd diep in te ademen en vervolgens zo krachtig en snel mogelijk uit te ademen. Voor een betrouwbaar resultaat wordt de meting drie keer herhaald.

De test duurt ongeveer een half uur tot een uur. Voorafgaand krijg je instructies van jouw behandelend arts over het (tijdelijk) stoppen of extra innemen van medicatie.

Wat is een reversibiliteitstest?

De reversibiliteitstest meet de effectiviteit in het gebruik van astmamedicatie op de longfunctie. Aan de hand van deze meting kan de arts beoordelen of de medicatie in het behandelingsplan moet worden opgenomen.

De reversibiliteitstest begint met een spirometrie, zoals eerder beschreven. Na deze ‘basis’ meting krijg je astmamedicatie toegediend via een inhalator met voorzetkamer of vernevelaar. Na een korte wachttijd, waarin de medicatie kan inwerken, wordt de spirometrie opnieuw uitgevoerd.

Door de resultaten voor en na de behandeling met astmamedicatie te vergelijken, kan de effectiviteit van de medicatie op de longfunctie worden beoordeeld door de behandelend arts.

Wat meet je bij een spirometrie?

Belangrijke metingen die uit de longfunctietest worden gehaald zijn:

Forced Expiratory Volume in one second (FEV1): Dit geeft aan hoeveel lucht je in één seconde kan uitademen na een diepe inademing.
Forced Vital Capacity (FVC): Dit geeft aan hoeveel lucht je in totaal kunt uitademen na een diepe inademing.
FEV1/FVC-ratio: Dit geeft aan hoeveel lucht van de totale hoeveelheid lucht, ook wel vitale capaciteit je in één seconden kunt uitademen en kan helpen vaststellen of er sprake is van een luchtwegvernauwing.